അപ്രത്യക്ഷമാകുമെന്ന് കരുതിയ ജീവിവർഗം:15 പിഗ്മി ഹോഗുകൾ സ്വാഭാവിക ആവാസവ്യവസ്ഥയിലേക്ക്

ഗുവാഹത്തി: ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ചെറുതും വംശനാശ ഭീഷണി നേരിടുന്നതുമായ കാട്ടുപന്നി ഇനത്തിൽപ്പെട്ട 15 പിഗ്മി ഹോഗുകളെ (Pygmy Hog) അവയുടെ സംരക്ഷണാർഥം അസമിലെ മാനസ് ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ കുരിബീൽ പുൽമേടുകളിലേക്ക് വീണ്ടും വിട്ടയച്ചു. ദീർഘകാല സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഭാഗമായാണ് ഈ സ്വാഭാവിക പുനരധിവാസം. ജേഴ്സി ആസ്ഥാനമായ ഡറൽ വൈൽഡ് ലൈഫ് കൺസർവേഷൻ ട്രസ്റ്റ്, അസം വനവകുപ്പ്, പിഗ്മി ഹോഗ് കൺസർവേഷൻ പ്രോഗ്രാം എന്നിവയുടെ നേതൃത്വത്തിലാണ് പദ്ധതി നടപ്പാക്കിയത്.

ഒരുകാലത്ത് പിഗ്മി ഹോഗ് ഭൂമിയിൽ നിന്ന് പൂർണമായും അപ്രത്യക്ഷമായെന്നാണ് ശാസ്ത്രലോകം കരുതിയിരുന്നത്. എന്നാൽ 1971-ൽ അസമിലെ ഒരു പുൽമേട്ടിൽ തീപിടിത്തമുണ്ടായപ്പോൾ സമീപത്തെ തേയിലത്തോട്ടത്തിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടെത്തിയ ഒരു കൂട്ടം പിഗ്മി ഹോഗുകളെ കണ്ടെത്തിയതോടെയാണ് ഈ അപൂർവ ജീവിവർഗം ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെന്ന് സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടത്. അതോടെ ഇവയെ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾക്കും തുടക്കമായി.

1996-ൽ കാട്ടിൽ നിന്ന് ആറു പിഗ്മി ഹോഗുകളെ കണ്ടെത്തി ശേഖരിച്ച് നിയന്ത്രിത പ്രജനന പദ്ധതി (Captive Breeding) ആരംഭിച്ചു. വംശനാശം തടയുകയും സുരക്ഷിതമായ സാഹചര്യത്തിൽ ഇവയുടെ എണ്ണം വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതായിരുന്നു പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. വർഷങ്ങളായുള്ള ശാസ്ത്രീയ പരിപാലനത്തിന്റെയും പ്രജനന പരിപാടികളുടെയും ഫലമായാണ് ഇന്ന് വീണ്ടും കാട്ടിലേക്ക് ഇവയെ തിരിച്ചയക്കാൻ സാധിച്ചിരിക്കുന്നത്.

പിഗ്മി ഹോഗ് കൺസർവേഷൻ പ്രോഗ്രാമിന്റെ ഭാഗമായി ഇതുവരെ ആകെ 194 പിഗ്മി ഹോഗുകളെ വിജയകരമായി കാട്ടിലേക്ക് തിരിച്ചുവിട്ടതായി അധികൃതർ അറിയിച്ചു. അതോടൊപ്പം, ഇവയുടെ പ്രധാന ആവാസവ്യവസ്ഥയായ പുൽമേടുകൾ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുന്നതിനും വലിയ പ്രാധാന്യം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. കഴിഞ്ഞ എട്ട് വർഷത്തിനിടെ കുരിബീൽ പുൽമേടുകളുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി വിപുലമായ സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടപ്പാക്കി. ഏകദേശം ഒരു പതിറ്റാണ്ടായി ഇവിടെ സ്വാഭാവിക പിഗ്മി ഹോഗ് സാന്നിധ്യം രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നില്ല.

അടുത്ത അഞ്ച് വർഷത്തിനുള്ളിൽ ഏകദേശം 80 പിഗ്മി ഹോഗുകളെ കൂടി കാട്ടിലേക്ക് വിടാനാണ് പദ്ധതി. 2040-ഓടെ 300-ഓളം പിഗ്മി ഹോഗുകൾ സ്വാഭാവിക ആവാസവ്യവസ്ഥയിൽ ജീവിക്കുന്ന ശക്തമായ കാട്ടുജനസംഖ്യ രൂപപ്പെടുത്തുക എന്നതാണ് ദീർഘകാല ലക്ഷ്യം. പിഗ്മി ഹോഗ് കൺസർവേഷൻ പ്രോഗ്രാമിന്റെ ഡയറക്ടർ ഡോ. പരാഗ് ജ്യോതി ദേക്കയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കാട്ടിലേക്ക് തിരിച്ചുവിട്ട ജീവികളെ ക്യാമറ ട്രാപ്പുകൾ, കാൽപ്പാട് സർവേകൾ, റേഡിയോ ടെലിമെട്രി എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് തുടർച്ചയായി നിരീക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്. ഇവയുടെ പെരുമാറ്റം, അതിജീവനശേഷി, ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ ഉപയോഗം എന്നിവ വിലയിരുത്തി ഭാവിയിലെ പുനരധിവാസ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൂടുതൽ ഫലപ്രദമാക്കാനാണ് ഈ പഠനങ്ങൾ സഹായിക്കുക.

അസം സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രിൻസിപ്പൽ ചീഫ് കൺസർവേറ്റർ ഓഫ് ഫോറസ്റ്റ്സും ചീഫ് വൈൽഡ് ലൈഫ് വാർഡനുമായ ഡോ. വിനയ് ഗുപ്ത, ഈ പുനരധിവാസം ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു സംരക്ഷണ നേട്ടമാണെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. വംശനാശ ഭീഷണി നേരിടുന്ന ജീവികളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനൊപ്പം പുൽമേട് ആവാസവ്യവസ്ഥയെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാനും ഇത്തരം പദ്ധതികൾ നിർണായക പങ്കുവഹിക്കുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

ചെറിയ ശരീരവലുപ്പവും ഒളിഞ്ഞ് ജീവിക്കുന്ന സ്വഭാവവും കാരണം പ്രകൃതിയിൽ കണ്ടെത്താൻ വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള ജീവിയാണ് പിഗ്മി ഹോഗ്. അതിനാൽ ഈ ജീവിവർഗത്തിന്റെ സംരക്ഷണം ഒരു അപൂർവ മൃഗത്തെ മാത്രം രക്ഷിക്കുന്നതല്ല, ഇന്ത്യയിലെ പുൽമേട് ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ ജൈവവൈവിധ്യം സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള നിർണായക നടപടിയായും വിദഗ്ധർ വിലയിരുത്തുന്നു.